Những lời cầu khẩn
Những ngày đầu tháng 11/2009, đơn thư của những người lao động cũng như của nhiều bà con tiểu thương ở chợ Vinh liên tục “bay” về Công an tỉnh, Công an TP Vinh tố cáo những hành vi bóc lột sức lao động một cách trắng trợn của một số đối tượng trong Công ty cổ phần Vận tải giao nhận hàng hoá Hải Nhã.
Người lao động và tiểu thương chợ Vinh tố cáo Công ti Hải Nhã
Trong một bức thư gửi lãnh đạo Công an tỉnh, họ viết: “Chúng cháu là những người xe đạp lai, thường xuyên vận chuyển hàng hoá tại chợ Vinh. Thật không thể tưởng tượng nổi lại có những chuyện phẫn nộ như thế xảy ra bởi một công ty đứng tên Công ty cổ phần Giao nhận hàng hoá Hải Nhã, ngang nhiên hoạt động theo kiểu “xã hội đen”… Chúng cháu là những người sống ven thành phố, vào chợ Vinh làm giúp cho các hộ kinh doanh để kiếm bát cơm manh áo nuôi sống gia đình, nhưng lại bị những người trong Công ty Hải Nhã đánh và cấm không cho vào chợ làm việc. Họ đã cướp đi bát cơm của vợ con chúng cháu nhưng chúng cháu không biết phải làm sao bởi họ là những tên côn đồ… Chúng cháu mong bác thấu hiểu cho những lời cầu khẩn này, xác minh và dập tắt những hoạt động xấu xa của bọn chúng, đem lại cuộc sống lao động tự do cho chúng cháu và cho toàn thể nhân dân…”.
Đơn tố cáo của những lao động tự do và tiểu thương Trong lá đơn kiến nghị của những hộ kinh doanh tại Trung tâm thương mại chợ Vinh gửi Công an TP Vinh ngày 3/11/2009, bà con tiểu thương cũng bức xúc không kém: “Chúng tôi, những hộ kinh doanh bỏ ra hàng chục, hàng trăm triệu đồng tiền hàng, tiền thuê quầy nhưng giờ đây lại phải phụ thuộc hoàn toàn vào một công ty “Hải Nhã” hoạt động theo kiểu “xã hội đen”.
Đó là việc làm quá vô lý và bất công không thể chấp nhận được, gây hoang mang, lo lắng cho người dân. Chúng tôi khẩn thiết mong các cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết kịp thời, dập tắt những ý tưởng xấu vừa hé mở của Công ty “Hải Nhã”, đem lại sự bình yên và niềm tin cho mọi người dân”.
Trước những lời tố cáo đó, lãnh đạo Công an tỉnh đã chỉ đạo Công an TP Vinh nhanh chóng vào cuộc để làm rõ sự việc.
Công ty hoạt động theo kiểu “Đánh đập, cưỡng ép, bóc lột”
Theo điều tra, sau khi đình chính chợ Vinh đi vào hoạt động, có hai đối tượng đã đứng ra thành lập Công ty cổ phần Vận tải giao nhận hàng hoá Hải Nhã do Nguyễn Thái Hải (SN 1966), trú tại khối Tân Tiến, phường Lê Mao và Bùi Duy Nhã (tức Nhã Hoà Bét) (SN 1957) trú tại khối Tân Phong, phường Lê Mao, TP Vinh làm chủ. Ngoài ra, còn có sự tham gia của vợ Hải là Nguyễn Thị Lan. Ngày 12/10/2009, Nguyễn Thái Hải đã cho treo biển Công ty cổ phần Vận tải giao nhận hàng hoá tại quầy bán máy nổ ở đình Đông chợ Vinh, sát với đình chính.
Đình chính chợ Vinh
Cùng với động thái đó, Hải đã cho ra một thông báo dưới dạng tờ rơi tung ra xung quanh khu vực chợ Vinh và phường Hồng Sơn với nội dung như sau (lược trích): “Để đảm bảo an ninh trật tự trong chợ Vinh, không để trường hợp lợi dụng như trước đây xe lai chở hàng hộ kinh doanh rồi trốn luôn cho người nhà đi tìm mà không được.
Được sự cho phép của Sở Kế hoạch và Đầu tư, Công an tỉnh Nghệ An cho phép thành lập Công ty cổ phần Giao nhận hàng hoá Hải Nhã. Công ty đã làm việc với Ban quản lý chợ Vinh, Công an phường Hồng Sơn, Công an phường Vinh Tân, Đồn Công an chợ Vinh, Ban bảo vệ chợ Vinh. Nay cấm tất cả xe lai, xích lô nếu không có giấy phép của Sở Kế hoạch và Công an tỉnh cấp thì không được hoạt động trong khu vực chợ Vinh…
Để công ty hoạt động cho đủ chỉ tiêu Nhà nước đã đề ra”. Mặc dù trước đó Hải chưa hề làm việc với một cơ quan chức năng nào như đã nói trong thông báo. Trước việc làm trái pháp luật đó của Công ty Hải Nhã, Công an TP Vinh đã chỉ đạo Công an phường Hồng Sơn tiến hành triệu tập các đối tượng liên quan đến làm việc.
Khi làm việc với cơ quan công an, Nguyễn Thái Hải có xuất trình một giấy phép đăng ký kinh doanh số 2901136176 ngày 18/9/2009 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Nghệ An cấp cho phép Công ty cổ phần Giao nhận hàng hoá Hải Nhã có trụ sở chính tại số 9, ngõ 10, đường Đặng Tất, khối Tân Yên, phường Lê Mao, TP Vinh được hoạt động kinh doanh với 5 ngành nghề chính: “Vận tải hàng hoá đường bộ; Vận chuyển hành khách theo hợp đồng, tuyến cố định, khách du lịch; Kinh doanh lữ hành nội địa; Sản xuất, mua bán vật liệu xây dựng cá nhân và gia đình; Đại lý mua bán, ký gửi hàng hoá”.
Mặc dù trong giấy phép kinh doanh không ghi rõ ngành nghề kinh doanh bốc xếp hàng hoá nhưng sau khi ra mắt công ty, Nguyễn Thái Hải và Bùi Duy Nhã vẫn đứng ra kêu gọi một số nguời tham gia cổ phần và mở thêm cái gọi là Công ty cổ phần vận tải hàng hoá Hải Nhã. Khi được hỏi về hoạt động của Công ty này thì Hải không hiểu biết gì về pháp luật.
Nội dung thông báo không đúng chức năng thì Hải trình bày là Hải nghĩ có Giấy phép kinh doanh của Sở KHĐT thì có quyền cấm những người không có giấy phép hoạt động. Riêng Bùi Duy Nhã thì chối đây đẩy và đổ hết lỗi cho Hải.
Qua xem xét Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và xác minh tại phường Lê Mao, địa chỉ ghi trong giấy chứng nhận cũng không có thực bởi ở phường Lê Mao không có khối Tân Yên. Tại nhà riêng của Hải ở số 9, ngõ 10, đường Đặng Tất, khối Tân Tiến cũng không treo biển công ty.
Trong buổi làm việc này, ngoài việc giải thích, nói rõ những sai phạm mà Công ty Hải Nhã đã làm, Công an phường Hồng Sơn cũng đã giao trách nhiệm cho Nguyễn Thái Hải cấm không được ngăn cản việc làm ăn, lao động bình thường của những người lao động khác tại chợ Vinh. Ngoài ra, Công an phường còn bắt Hải phải tự tháo dỡ biển của Công ty đặt ở chợ Vinh do sai với trụ sở chính.
Tuy nhiên, không những không chấp hành, trái lại những kẻ cầm đầu ở Công ty Hải Nhã lại dấn sâu vào những hoạt động sai trái bằng những hành vi sặc mùi “xã hội đen” như khống chế, đánh đập, thu tiền bất hợp pháp của người lao động tự do, ép giá vận chuyển đối với bà con tiểu thương tại chợ Vinh.
Nguyễn Thái Hải và Bùi Duy Nhã đã tập hợp được khoảng 10 thanh niên, trong đó có những tên có máu mặt trong giới giang hồ, mặc quần áo đồng phục có in chữ của Công ty đi lại nghênh ngang trong chợ để gây chú ý và danh tiếng. Tiếp theo đó, Hải cho treo lại biển công ty đã tháo dỡ tại ốt của Hải ở đình phía Đông.
Trong số đàn em phục vụ dưới trướng của Hải, đáng chú ý có những tên có số má như Sơn Thy, Hà bé, Hiếu Châu. Số tay chân này vừa buôn bán tại chợ Vinh vừa tham gia chỉ đạo bốc xếp, theo dõi những người lao động không tham gia Công ty Hải Nhã. Ngày 26/10/2009, Nguyễn Thái Hải và Bùi Duy Nhã đã có những lời nói cấm đoán những người lao động tự do không tham gia Công ty Hải Nhã.
Đặc biệt, ở tầng 2 nơi bán hàng may mặc sẵn, Hải, Nhã đã cho Sơn Thy đứng chặn ở cầu thang với mục đích không cho những lao động khác bốc hàng lên khu vực tầng 2 vì ở đây tập trung nhiều hàng hoá nhất. Để thuận tiện cho việc bốc, vận chuyển hàng hoá, Hải Nhã còn tự lắp đặt một hệ thống ròng rọc để cẩu hàng hoá lên dạng như một chiếc cẩu thu nhỏ trên tầng 2 mặc dù không được sự cho phép của Ban quản lý chợ Vinh.
Khi Ban quản lý chợ phát hiện và yêu cầu Hải tháo dỡ, hắn không chấp hành, trái lại còn tỏ thái độ thách thức. Đáng phẫn nộ hơn là hành vi đánh đập cũng như bóc lột, cưỡng đoạt trắng trợn tiền công lao động của các lao động tự do tại đây của Nguyễn Thái Hải và Bùi Duy Nhã…
(Còn nữa)